Chỉ 6 tháng nữa, sẽ có thêm 11 đối tượng được mua nhà ở xã hội

Không chỉ dừng ở việc bổ sung danh sách đối tượng, Luật Dân số mới cho thấy sự thay đổi tư duy trong chính sách nhà ở xã hội khi mở rộng độ bao phủ, gắn an sinh nhà ở với bài toán dân số, lao động và phát triển bền vững đô thị - nông thôn.
 
Từ ngày 1/7/2026, cùng với thời điểm Luật Dân số chính thức có hiệu lực, chính sách nhà ở xã hội sẽ bước sang một giai đoạn mới. Lần đầu tiên, tiêu chí dân số - cụ thể là việc sinh và nuôi con được đưa vào nhóm điều kiện tiếp cận nhà ở xã hội, bên cạnh các yếu tố truyền thống như thu nhập, nghề nghiệp hay tình trạng nhà ở.

Theo quy định mới, Luật Nhà ở 2023, được sửa đổi, bổ sung tại Điểm a Khoản 3 Điều 29 Luật Dân số, số lượng đối tượng được mua nhà ở xã hội được mở rộng đáng kể, lên tới 11 nhóm. Đây được xem là một trong những thay đổi có tác động sâu rộng nhất tới chính sách an sinh nhà ở trong nhiều năm trở lại đây.

Từ 1/7/2026 sẽ có thêm nhiều đối tượng được xem xét mua nhà ở xã hội. Ảnh minh họa

Về cơ bản, các nhóm đối tượng truyền thống tiếp tục được giữ nguyên, bao gồm người có công với cách mạng, thân nhân liệt sĩ thuộc diện được hỗ trợ cải thiện nhà ở; hộ nghèo, cận nghèo tại khu vực đô thị và nông thôn; người thu nhập thấp tại đô thị; công nhân, người lao động trong và ngoài khu công nghiệp; cán bộ, công chức, viên chức; lực lượng vũ trang nhân dân và các đối tượng đặc thù trong lĩnh vực quốc phòng - an ninh.

Bên cạnh đó là những nhóm gắn với quá trình đô thị hóa và phát triển hạ tầng, như hộ gia đình, cá nhân bị thu hồi đất, phải giải tỏa nhà ở nhưng chưa được bồi thường bằng nhà ở hoặc đất ở; người đã trả lại nhà ở công vụ theo đúng quy định của Luật Nhà ở.

Việc bao phủ đồng thời cả khu vực đô thị và nông thôn kể cả vùng thường xuyên chịu tác động của thiên tai, biến đổi khí hậu cho thấy chính sách nhà ở xã hội đang được thiết kế theo hướng cân bằng không gian phát triển, thay vì chỉ tập trung vào các đô thị lớn.

 
Điểm thay đổi mang tính đột phá nằm ở nhóm đối tượng thứ 11: Người có từ hai con đẻ trở lên. Đây là lần đầu tiên yếu tố quy mô gia đình được đưa vào điều kiện tiếp cận nhà ở xã hội, phản ánh sự điều chỉnh chính sách trong bối cảnh mức sinh tại nhiều đô thị lớn đang giảm sâu, trong khi áp lực chi phí nhà ở ngày càng đè nặng lên các gia đình trẻ.

 

Việt Nam phấn đấu hoàn thành mục tiêu xây dựng ít nhất 1 triệu căn nhà ở xã hội (NOXH) vào năm 2030. Ảnh minh họa

Việc bổ sung nhóm này không chỉ mang ý nghĩa hỗ trợ chỗ ở, mà còn thể hiện cách tiếp cận mới: Sử dụng chính sách nhà ở như một công cụ gián tiếp khuyến khích sinh đủ con, ổn định cấu trúc dân số và bảo đảm nguồn lao động trong dài hạn.

Ở góc độ quản lý, việc mở rộng đối tượng được mua nhà ở xã hội đồng nghĩa với áp lực lớn hơn lên nguồn cung. Các địa phương sẽ phải tính toán lại quỹ đất, kế hoạch phát triển nhà ở xã hội và cơ chế lựa chọn chủ đầu tư để đáp ứng nhu cầu tăng lên đáng kể từ năm 2026.

Ở góc độ người dân, chính sách mới mở ra thêm cơ hội tiếp cận nhà ở cho những nhóm trước đây nằm "giữa ranh giới" - không đủ điều kiện mua nhà thương mại, nhưng cũng chưa thuộc nhóm được ưu tiên cao nhất trong chính sách nhà ở xã hội.

Quan trọng hơn, việc lồng ghép Luật Dân số với Luật Nhà ở cho thấy một tư duy chính sách liên ngành: Nhà ở không còn được nhìn nhận đơn thuần là vấn đề xây dựng, mà là một phần của chiến lược dân số, lao động và phát triển bền vững.

 
Từ 1/7/2026, khi quy định chính thức có hiệu lực, câu hỏi lớn đặt ra không chỉ là "ai được mua nhà ở xã hội", mà là "có đủ nhà ở xã hội để mua hay không". Nếu nguồn cung không được cải thiện tương xứng, việc mở rộng đối tượng có thể dẫn tới cạnh tranh lớn hơn trong tiếp cận chính sách.

Dù vậy, ở tầm nhìn dài hạn, việc bổ sung 11 nhóm đối tượng đặc biệt là nhóm người có từ hai con trở lên cho thấy nỗ lực của Nhà nước trong việc dùng chính sách nhà ở như một trụ cột an sinh quan trọng. Đây không chỉ là thay đổi về mặt pháp lý, mà còn là bước điều chỉnh chiến lược, đặt con người và cấu trúc dân số vào trung tâm của chính sách phát triển.